การใช้อาวุธปืน "ป้องกันตัว" 

4. ฎีกาที่ 2474/2515 — ยิงขู่ก่อน แล้วจึงยิงเมื่อผู้ก่อเหตุยังเข้ามา

ผู้ตายกับพวกมีจำนวนมากกว่าและเข้ารุมล้อมจำเลยในเวลากลางคืน จำเลยยิงปืนขึ้นฟ้า 2 นัด โดยนัดแรกเป็นการยิงขู่ แต่ผู้ตายกับพวกยังไม่หยุดและยังเข้ามาในลักษณะจะกลุ้มรุมทำร้าย จำเลยจึงยิงนัดที่สองถูกผู้ตาย

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า มีภยันตรายที่ใกล้จะถึงและเป็นการป้องกัน แต่เนื่องจากฝ่ายผู้ตายไม่มีปืน การใช้ปืนยิงจึงถือว่า เกินสมควรแก่เหตุ ตามมาตรา 69

นี่เป็นฎีกาที่ดีมากสำหรับแสดงเส้นแบ่งระหว่าง มาตรา 68 กับมาตรา 69

5. ฎีกาที่ 2983/2531 — ถูกเข้าประชิดตัว แต่ยิงด้วยปืนถือว่าเกินสมควร

ผู้ตายเดินเข้าหาจำเลย แม้จำเลยจะห้ามไม่ให้เข้ามา แต่ผู้ตายยังเดินเข้ามาจนเหลือประมาณ 1 วา จำเลยจึงใช้ปืนยิง 1 นัด

ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยมีสิทธิป้องกันตัว เพราะผู้ตายกำลังเข้ามาทำร้าย แต่ผู้ตายไม่มีอาวุธ และไม่ปรากฏว่ามีอาวุธอื่น การใช้ปืนซึ่งเป็นอาวุธร้ายแรงยิงผู้ตายจึงเป็น การป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ ตามมาตรา 69

6. ฎีกาที่ 620/2532 — ปืนกับมีด และจำนวนครั้งที่ยิงมีความสำคัญ

ฎีกานี้น่าสนใจมากในประเด็น “ยิงกี่นัด”

แนวฎีกากล่าวถึงกรณีผู้ตายมีมีดและเข้ามาจะทำร้าย จำเลยมีสิทธิป้องกันตัว แต่การใช้ปืนยิงถึง 5 นัด ถูกพิจารณาว่าเกินสมควรแก่เหตุ เพราะอาวุธที่ผู้ตายมีคือมีด ขณะที่จำเลยใช้อาวุธปืนซึ่งมีอานุภาพร้ายแรงกว่า

ในฎีกาที่เกี่ยวข้องยังมีกรณีจำเลยยิงเพียง 1 นัดในจังหวะที่ผู้เสียหายกำลังจะใช้ไม้ตีซ้ำ โดยศาลเห็นว่าเป็นการป้องกันพอสมควรแก่เหตุ

จึงเห็นหลักได้ว่า: จำนวนกระสุนและตำแหน่งที่ยิง เป็นปัจจัยสำคัญในการพิจารณาว่า “พอสมควร” หรือ “เกินสมควร”

7. ฎีกาที่ 190/2541 — ยิงหลายนัดและกระสุนพลาดไปถูกคนอื่น

จำเลยถูกผู้เสียหายกับพวกเข้ารุมทำร้าย จึงใช้ปืนยิงผู้เสียหายที่ 1 หลายนัดจนได้รับอันตรายสาหัส และกระสุนยังพลาดไปถูกผู้เสียหายที่ 2 และที่ 3

ศาลฎีกาเห็นว่าจำเลยมีสิทธิป้องกันตัว แต่การยิงหลายนัดด้วยอาวุธปืน ซึ่งรุนแรงกว่าการทำร้ายของฝ่ายตรงข้าม เป็นการกระทำ เกินกว่ากรณีแห่งการจำต้องกระทำเพื่อป้องกัน จึงเป็นการป้องกันเกินสมควรแก่เหตุ

8. ฎีกาที่ 5544/2553 — แม้มีทางวิ่งหนี แต่ยังป้องกันได้ หากภัยยังไม่หมด

จำเลยถูกผู้ตายทำร้ายก่อน จำเลยพยายามหลีกเลี่ยงการต่อสู้โดยวิ่งหนี แต่ผู้ตายถือขวดและพวกยังวิ่งไล่ตาม และผู้ตายกำลังจะขว้างขวดใส่จำเลย

ศาลฎีกาวางหลักว่า ภยันตรายยังไม่หมดไป จำเลยจึงยังมีสิทธิป้องกันตัว แต่เนื่องจากจำเลยมีปืนซึ่งร้ายแรงกว่า จึงต้องพิจารณาว่าสามารถใช้วิธีที่รุนแรงน้อยกว่านั้นได้หรือไม่

9. ฎีกาที่ 3955/2547 — แค่สงสัยว่าคู่กรณีจะหยิบปืน ยังไม่พอ

คดีนี้สำคัญในทางกลับกัน

จำเลยอ้างว่าผู้ตายกำลังจะหยิบสิ่งของบางอย่าง ซึ่งจำเลยไม่ทราบว่าเป็นอะไร จึงยิงผู้ตาย ต่อมาปรากฏว่ามีปืนของผู้ตายอยู่ในห้อง แต่ไม่มีข้อเท็จจริงชัดว่าผู้ตายกำลังจะหยิบปืนเพื่อยิงจำเลย

ศาลฎีกาจึงเห็นว่า ยังฟังไม่ได้ว่ามีภยันตรายที่ใกล้จะถึงตัวจำเลย การยิงจึงไม่เป็นการป้องกันโดยชอบด้วยมาตรา 68

บทความที่นำเสนอเป็นเพียงหลักกฎหมายและแนวคำพิพากษาที่พอจะนำมาเทียบเคียงพอเป็นความรู้พอสังเขปเท่านั้น หากคุณกำลังเผชิญปัญหาเกี่ยวกับคดีใช้อาวุธปืนเพื่อป้องกันตัว เพื่อรับคำแนะนำและวิเคราะห์ข้อเท็จจริงของคดีอย่างรอบด้าน สามารถติดต่อปรึกษา สำนักกฎหมายทนายชนะ ทนายหาดใหญ่ ทนายสงขลาโทร. 080 549 3774 ทนายชนะ ยินดีให้คำปรึกษาเบื้องต้นก่อนรับทำคดีครับ